Update na 2,5 jaar Rwanda

12. december 2012

Het is een cliché, maar wat gaat de tijd snel. Wij zitten al weer 2,5 jaar in Rwanda en horen hier alweer bij de ´oude garde´. We genieten hier nog altijd van ons mooie huis, het heerlijke klimaat en de gezellige activiteiten die voortdurend worden georganiseerd in de kleine Kigalese expat community.

Het gezin
Met ons als gezin gaat het nog steeds goed. Johan heeft het naar zijn zin op het werk. We hebben afgelopen zomer een nieuwe ambassadeur gekregen in Kigali en dat brengt altijd weer een frisse wind met zich mee. Ook Mirjam heeft nog steeds werk op de financiële afdeling voor ontwikkelingssamenwerking. De kinderen hebben het naar hun zin op school. Sanne zit in grade 5 bij miss Caitlin, die met haar Engelse accent het Amerikaanse taaltje van de kinderen wat probeert bij te schaven. Tijmen is begonnen in grade 6 dit jaar en dat is Middle School. Dat betekent dat hij ook verschillende leraren heeft voor zijn basisvakken (ze hadden altijd al andere leraren voor Frans, gym, muziek en handenarbeid).

Nederlandse school
De Nederlandse NTC school ´t Nest heeft een nieuwe directeur, meester Jan, die de kinderen streng maar stimulerend aanpakt. De kinderen gaan met meer plezier naar school. Dat is erg fijn, want na een schooldag van 8 tot 15.15, valt het niet meer om nog tot 18.15 door te gaan met Nederlands. Ook al is dat maar één keer per week. Meester Jan zit vol frisse ideeën en heeft deze week het Nederlands Dictee georganiseerd in Kigali. De winnaar was een Belg en die had 13 fouten, Mirjam had een bovengemiddelde 36 fouten en een van de slechtste had 88 fouten (maar dat was iemand waarvoor Nederlands geen moedertaal was). Ook het Sinterklaasfeest op de residentie is dit jaar weer in een nieuw jasje gestoken. Natuurlijk was het Zwarte Pieten Stijl lied geweldig om met elkaar op te dansen, maar ook de kadootjes glijbaan was een hit!

Vrije tijd
De kinderen zijn allebei helemaal in de muziek. Dat hebben ze duidelijk niet van Johan of Mirjam, want die kunnen allebei niet zingen en geen instrument bespelen! Sanne speelt al langer gitaar en sinds 2 maanden is Tijmen begonnen met viool. Ze oefenen vaak, ook samen en hebben samen ook opgetreden tijdens de talent show op school. Verder rijden ze tegenwoordig allebei paard. Sanne deed dat al langer, maar wegens een gebrek aan paarden kon Tijmen niet mee doen. We zijn dit jaar, net als Marc en Pascel, investerend lid op de Fazenda Sengha (de manege). Door de bijdragen van een aantal investerende leden, zijn meer paarden aangeschaft en kan Tijmen ook rijden op zondagmiddag. Samen met Marc en Pascal vullen wij deze tijd met een heerlijke borrel boven op Mount Kigali, waarbij regelmatig de nodige mensen aanhaken! Mirjam is tegenwoordig in haar vrije tijd actief in de PTO (Parent Teacher Organisation) en regelt dingen voor school, zit bij een boekclub en leest nu boeken op niveau en gaat regelmatig eten, lunchen en koffie drinken met verschillende vrouwen groepen…. Johan neemt in zijn vrije tijd stagiaires en kinderen mee naar Akagera N.P. en komt spontaan terecht in een kudde olifanten!

Ontwikkelingen
Rwanda is nog steeds volop in ontwikkeling, zoals de kranten overal ook laten zien. Rwanda is booming. Niet alleen in wegen en gebouwen, maar ook in andere voorzieningen. De nationale bibliotheek schijnt eindelijk open te zijn. Na de stoplichten en de zebrapaden, zijn er twee maanden geleden opeens ook straatnaambordjes geplaatst in heel Kigali! De semi automatische bowling baan is al weer een beetje ´normaal´ geworden. Hoewel de score automatisch wordt bijgehouden, moeten wel de ballen handmatig in de ballenterugvoer machine worden gegooid en de pionnen handmatig in de houders worden gehangen. Er schijnt een winkel te zijn waar je Apple´s kunt kopen, maar de bioscoop is nog steeds niet open….

Congo
We hebben de vraag van een aantal mensen gehad, ´wat merken jullie nu van de oorlog?´
Hoewel de oorlog zich afspeelde op slechts 150 km afstand, voelt dat hier door de beperkte wegen nog wel als heel ver weg. Toch hebben we er wel wat van gemerkt. Johan als eerste, die moest zorgen dat de Nederlanders die nog in Goma zaten (is net over de grens), dat die snel Rwanda in konden. Vlak daarna moesten ook de Nederlands in Gisenyi (grensstad aan Rwandese zijde) geïnventariseerd worden en benaderd worden met het advies om ook Gisenyi te verlaten. Er reden duidelijk meer Congolese auto´s rond in Kigali dan normaal en een aantal hulporganisaties had hun intrek genomen in hotels in Kigali om hulp en coördinatie vanuit hier te regelen.
Ook had Tijmen er direct last van, omdat zijn schoolreisje gepland was naar het vulkanen gebied dat aan de grens met Congo en Oeganda ligt. De afgelopen maanden hebben ze gewerkt over de aarde, tectonische platen en vulkanen en het schoolreisje was bedoeld als afsluiter. Helaas lag dat gebied weliswaar niet direct in het oorlogsgebied, maar er dermate dicht bij, dat de school het risico niet wilde nemen. De vraag is wanneer dit week mogelijk is…. Hoewel de bezoeken aan de gorilla´s nog wel doorgaan, is de beveiliging erg opgevoerd, zeker nadat er vorige week een ranger is doodgeschoten. Dat is althans het verhaal, maar over de schuldvraag, doen meerdere verhalen de ronde.

Toekomst
We zijn allemaal erg benieuwd hoe eea zich gaat ontwikkelen. Wat is er waar van de verhalen dat de grote man van Rwanda achter de rebellen in Congo zit? Als dat zo is, of bepaalde landen denken dat dat zo is, wat gaan deze landen dan doen met de ontwikkelingssteun in Rwanda. Er is nog een grote afhankelijkheid van de ontwikkelingshulp hier, ondanks dat ze dat graag zouden willen afbouwen. Wat zal het vervallen van een deel van de ontwikkelingssteun doen met de sfeer in Rwanda? Wat zal Nederland uiteindelijk beslissen hierover, wamt dat laatste zal natuurlijk ook een direct effect hebben voor degenen van ons die hier werken in die sector….

Hoewel ik deze blog erg onregelmatig bij houdt (het ontbreekt mij niet aan verhalen, maar aan de tijd om ze te schrijven), houd ik Flick´r wel regelmatiger bij en kun je aan de hand van onze foto´s (zeker die onder family events) ook een beetje ons leven volgen.

Para para paradise

16. augustus 2012

Tegen het vallen van de avond worden we opgepikt door een kleine motorboot in de kleine baai van Tandanhangue. Licht euforisch bekijken we de verschillende paradijselijke eilanden die aan ons voorbij glijden en de dolfijnen die voor ons bootje opspringen in het licht van de ondergaande zon. Tot we vol in de wind en de bijbehorende golven van de oceaan komen. De metershoge golven maken ons bootje heel klein en we zijn dan ook binnen no-time helemaal doorweekt. Het bootje kan niet voluit varen in deze omstandigheden en het half uurtje varen wordt en stuk langer. Het is inmiddels bijna donker. Het enige dat ik kan denken is dat ik een niet verantwoorde activiteit heb ingepland. Als er maar niets mis gaat!

Anderhalf uur later, pikdonker, helemaal doorweekt en klappertandend, komen we aan in het warme schijnsel van de lampjes van ons hotel, dat pal aan het water ligt. De gastheer van Cinco Portas staat ons al ongerust op te wachten. Dat maakt weer veel goed.

Potholes
Zodra we de kustweg naar Mocimboa da Praia verlaten en zuidwaarts gaan, verandert de weg in een groot pothole veld. Er zijn meer gaten dan asfalt. Als snel blijkt dat slalommen niet meer helpt en ondergaan we gelaten het gebonk van de gaten die we raken. Als we afslaan naar naar Tandanhangue, is deze gravelweg een verademing! Eenmaal aangekomen in de baai van Tandanhangue vragen we ons af waar we de bewaakte carpark kunnen vinden voor onze auto. Al vrij snel dringt het tot ons door dat die halve omheining van riet rondom een grote boom toch echt de bedoelde carpark is….. Zeer aarzelend rijdt Johan de auto onder de boom en loopt nog eens een paar rondjes om de auto heen. Helaas hebben we geen andere keuze en we laten onze defender met uitrusting eenzaam achter.

Cinco Portas
Op de afgesproken tijd komt het bootje van het hotel dat we hebben geboekt, ons ophalen. Voor vertrek worden onze tassen helemaal ingepakt in zeildoek; misschien hadden we toen al argwaan moeten hebben. Het boottochtje dat zo mooi begint als we de baai uitglijden, verandert snel in een afschuwelijke tocht: in het donker, met scheppen zout water over ons heen, beuken we tegen de hoge golven in. Het is koud en de kinderen vinden het niet meer leuk. Ook lijkt de motor af en toe wat onregelmatig te klinken. Ik ben echt bang dat dit geen goede actie is. Dat maakt de aankomst in het hotel daarentegen extra fijn. De Spaanse gastheer en kok vertelt ons dat het Spaanse buffet voor vanavond het bijna klaar is, we kunnen zo de kamers in om ons de drogen en om te kleden en dompelen ons onder in de bijzondere en gastvrije sfeer van Cinco Portas

Ruines
De volgende ochtend zien we pas echt waar we terecht zijn gekomen. De omschrijving ´Ibo, Africa´s well kept travel secret´ doet zijn naam zeker eer aan. De vijf houten deuren van het hotel komen uit op een stille zandweg. Alsof de tijd honderd jaar heeft stilgestaan. Koloniale gebouwen markeren de zandweg, ruines uit langvervlogen tijden, met hier en daar nog prachtige details. Sommige gebouwen zijn opgeknapt en opnieuw in gebruik genomen, voor een hotel, de lokale school of de politie. Het merendeel van de gebouwen staat echter leeg en is veelal in vervallen staat. Soms laten de afgebladderde letters nog zien waar het ooit voor bedoeld was, zoals de Bank van India, de posterijen of het belastingkantoor. Een openstaande houten deur geeft soms wat zicht op het interieur dat begroeid is met vijgenbomen. Alle wegen komen ergens op de zee uit en op een aantal strategische plekken staan nog oude forten.

Zandbak
De sfeer laat zich moeilijk omschrijven. Ibo was een van de eerst bewoonde gebieden in Mozambique, nog voor de Portugezen kwamen. Behalve Portugese en Swahili invloeden, zijn er ook Indiase en Arabische kenmerken. Dat in bijna verlaten en vervallen staat. Sommige huizen moeten echter toch nog bewoond worden, want er lopen kinderen in schooluniform door de straten en peuters zitten tussen de ruines op de zandwegen te spelen met een bakje en een zeef. Er zijn bijna geen auto´s op het eilandje en de straat is de zandbak. Vanaf het dak van het fort hebben we een prachtig uitzicht over de heldere zee en de oude dhowhaven. Vrouwen kwebbelend bij de waterpomp, met hun gezichten ingesmeerd met een witte pasta van boombast. Een zilversmid die met een houten plankje en een pijpje zijn zilver smelt zoals dat vast lang geleden ook gebeurde. Vissers die loom langspeddelen in afgebladderde boten. Paradijsje.

Johan en de kinderen zijn met een dhow afgevaren naar een naburig eiland voor een bezoek aan de kokosnootplantage aldaar. Ze zullen lopend terugkomen (soort van wadlopen van eiland naar eiland, zeg maar) en daarom installeer ik me voorlopig aan het zwembad dat uitkijkt over de zee. Ondertussen nuttig mijn gefrituurde inktvisringen met rijst en pirri pirri saus en onwillekeurig komt dat melodietje naar boven, dat de kinderen al weken lang zingen: para para paradise, para para paradise, ohohohoho…….

Douane, gastvrij en … corrupt?

16. augustus 2012

In het holst van de nacht wordt ik opgeschrikt door het geluid van een enorme vrachtwagen die het terrein op draait. De koplampen verlichten even onze daktent en de truck lijkt bijna onze tent van het dak te rijden. Het hermetisch afgelsoten douane terrein blijkt toch wat minder dicht dan gedacht. Als uiteindelijk de motor wordt uitgezet, gaat het gemurmel van stemmen nog geruime tijd door. Later hoor ik het hek weer piepen en lijkt het, op het geluid van de langlopende bewakers na, of alles weer tot rust is gekomen. Ik slaap onrustig weer in en droom over illegale transacties en corrupte douane mannen.

Als we ´s ochtends wakker worden blijkt de truck niet eens zo groot, maar vooral heel oud te zijn, vol te liggen met tropisch hardhout en geen nummerplaat te hebben. We besluiten er lekker vroeg vandoor te gaan!

Kilwa Masoke
We vertrekken vanuit Kilwa Masoke, ergens halverwege tussen Dar es Salaam en de Mozambiquaanse grens aan de kust. De geplande volgende stop is Lindi, eveneens aan de Tanzaniaanse kust. Behalve dat er in deze kleine plaats weinig te doen is, zijn we er zo vroeg dat het eigenlijk handiger is om door te rijden. We zijn echter niet vroeg genoeg om aan de Mozambicaanse zijde het eerstvolgende dorp te halen. Johan herinnert zich het verhaal van enkele reizigers op de camping in Dar es Salaan, dat ze geslapen hebben bij de Tanzaniaanse douane, dat zouden we nog precies kunnen halen. Ik zie dat persoonlijk wat minder zitten, maar realiseer me dat het de tocht van de volgende dag een stuk makkelijker maakt. We moeten een flink stuk landinwaarts, maar die weg is vrij goed en hoewel het laatste stuk naar de grens weer een zandweg is, zijn we toch nog vrij vroeg bij de douane, om een uur of vier.

Kamperen
Het feit dat we er toch nog vrij vroeg zijn, maakt het niet makkelijker om bij de douane te slapen, want zolang het kantoor nog geopend is, kunnen wij daar natuurlijk niet uitegebreid ons kamp op slaan. Maar de douane mannen vinden het geen probleem als we daar verblijven, omdat we aan de andere zijde niet voor het donker in de bewoonde wereld zullen zijn. Aangezien er leeuwen aan de overkant van de rivier zitten, kunnen we met de kinderen toch beter bij hun blijven. De poort gaat om zes uur dicht, lekker veilig, dan kunnen we de tent opzetten. ´s Ochtends om 8 uur zullen ze weer aan het werk gaan en is het de bedoeling dat we al heelmaal ready to go zijn. Niet dat iedereen kan zien dat ze daar mensen laten kamperen, zeg maar. Ze stempelen alvast onze paspoorten, zodat we de volgende dag meteen op pad kunnen. Als speciale toegift krijgen we het sleuteltje van het goede toilet, dat we mogen gebruiken.

Na sluitingstijd
Nadat de poort dicht is, valt het donker vrij snel in. Terwijl onze aardappelpuree uit een pakje en een rookworst warm maken, lopen de bewakertjes een beetje aarzelend om ons heen. De douane heeft geen geld gevraagd, maar waarschijnlijk is het de bedoeling dat deze mannetjes wel wat krijgen? Ook na sluitingstijd is het nog een komen en gaan van mensen, reizigers die nog een stempel moeten hebben, maar ook douane mannen, die met papieren in en uitlopen. Telkens de vraag of we problemen hebben, of gewoon aan het uitrusten zijn. Wij zijn gewoon aan het uitrusten….. Terwijl ik de tent in klom, zag ik toevallig nog een auto van de Mozambicaanse dounae vanuit Tanzania de grens terug oversteken. Vreemd allemaal.

Nachtrust
Na het eten meteen het kamp zoveel mogelijk weer ingepakt. Een bezoekje van Tijmen aan de speciale toilet levert hem een spinnenfobie op voor de rest van zijn leven. Een vuistgrote jongen kwam uit de pot lopen waar Tijmen net op had gezeten. Waardoor Sanne besloot dat ze toch liever een plasje ging doen tussen al die stapels met hout die op het douane terrein lagen. Want de openbare toilet kwam helemaal niet in aanmerking voor een bezoek! Heel vroeg gaan we slapen, we weten niet wat we anders moeten doen daar op dat douane terrein. Waardoor ik natuurlijk halverwege de nacht al weer naar de wc moet. Maar ge4en haar op mijn hoofd dat ik daar langs die bewakers ga richting spinnentoilet. Inhouden maar. Vanuit mijn onrustige slaap wordt ik wreed wakker door een een grote truck die het terrein op rijdt. Het lijkt echt of hij tegen ons aanrijdt. Johan en ik gluren door de raampjes, maar laten ons vooral niet zien. De wekker stond om 6 uur, maar al ruim voor die tijd zijn er er uit. Als een speer klappen we de tent in en stoppen de bewakers wat geld toe. Zodra het hek open gaat, zo rond half 8, verlaten we het douane terrein met gezwinde spoed.

Corruptie?
We hebben gisteren al onze exit stamps gekregen, maar hebben eigenlijk dringend water nodig. We leggen dat uit aan het doanemannetje bij de brug en we mogen terugrijden naar het dorp voor water. Eenmaal weer bij hem aangekomen, begint hij een vreemd verhaal dat hij ook water wil, of geld voor water of gewoon geld. Johan en ik kijken elkaar aan, vraagt hij nu om geld? Het is voor het eerst dat wij mee maken dat er een soort van bribe wordt gevraagd bij de douane! Omdat we wat aarzelend reageren en een heel verhaal ophangen, mogen we uiteindelijk gewoon doorrijden. Daar gaan we dan, over de Unity Bridge die de grensovergang vormt tussen Tanzania en Mozambique. Die brug, waarvan zo lang onduidelijk was of die er nu daarwerkelijk was. Na avonden internetten en het lezen van reisfora, leek het toch echt te kunnen. Een enorme geasfalteerde brug, gemarkeerd door huizenhoge slagtanden, ligt als een imposant monument over de Rovumu rivier.

Mozambique
Aan de overzijde blijkt het een uur vroeger te zijn en de douane zit nog dicht…. Twee uurtjes wachten. Maar dan, in tegenstelling tot onze verwachtingen, verloopt de procedure vrij soepel. Alleen wat vraagtekens over onze exit stempels van de dag ervoor en de mededeling dat we bij deze grensovergang niet de verplichte third party insurance kunnen kopen…. Hopen dat dat geen probleem op gaat leveren bij controles onderweg. Want deze verzekering kunnen we pas kopen in Pemba, halverwege onze reis in Mozambique. Zo mooi als de brug geasfalteerd was, zo snel houdt het daarna weer op en verdwijnen we in de bush. Door onze kampeerplek bij de douane, kunnen we vandaag wel met een redelijk gemak onze eindbestemming halen. Dat was ook wel noodzakelijk, want in Mocimba da Praia kunnen we pas pinnen en dus ook pas tanken!

In Mozambique komen we in het eerste stuk vanaf de grens tot aan de bewoonde wereld, zo´n 4 uur rijden, heel veel ontbossing tegen. Mooie grote bomen, omgezaagd langs de kant van de weg, met een nummer erop. Wij vragen ons stiekum af of deze bomen straks ook bij de douane en Tanzania liggen, illegaal of niet?

Hassaan - The jack of all subjects

23. mei 2012

Here he comes stumbling through the classroom his little head full with brains. Be prepared he will outmatch you in any kind of quiz because he is the jack of all subjects. 1´25 cm tall born in pakistan and very smart. The guy who loves cricket and lives in rwanda is awesome.

With his massive brains he created a potion with a little fun and some chasing. He created…. JAWS the awesome chasing game. He used Sam and Kiragu as his testing animals. Finally more and more people played Hassaan´s master creation.

He has two sisters they are 8 and 6 years old. They are called Hafsa and Manal.
He likes everybody in his family. He doesn´t have family dinner´s and doesn´t care. And he loves playing games with his family.

He likes his schooll called international school of kigaly ( ISK ). He has been there for one term. He comes to his school because his mom wanted him to. He loves every subject he is the jack of all subjects. He likes them because he loves them. He thinks p.e. and recess are the same but with different teachers.

Thee brainy Hassaan has 9 friends. They are the fifth grade boys. He got his friends because he needed someone to talk to. He has only been to Tijmen´s house. He plays with his friends often. And his best friends are his cousins. On a scale of 100 he likes them about 100%.

by: Tijmen chiel p.m. van de hoef